Gemeente als verhuurder: handhaving mag niet worden ingezet voor eigen belang

Een gemeente die als verhuurder van winkelruimte optreedt, mag haar publiekrechtelijke handhavingsbevoegdheden niet gebruiken om een privaatrechtelijk doel — het beëindigen van de huur — te bereiken. Dat bevestigt de rechtbank Midden-Nederland in een recente uitspraak (ECLI:NL:RBMNE:2025:4024).

De zaak: ontbinding gevorderd wegens registratieverzuim en parkeeroverlast
De gemeente trad in deze zaak op als verhuurder van winkelruimte en vorderde ontbinding van de huurovereenkomst, onder verwijzing naar verzuim bij een verplichte registratie en overlast door foutparkeren rond het pand. Op het eerste gezicht leken dit gegronde tekortkomingen, maar de rechter prikte door de onderbouwing heen.

Het oordeel: oneigenlijk gebruik van bevoegdheden
De rechtbank wijst de vordering af. De aangevoerde tekortkomingen stonden niet in verhouding tot het gevorderde middel — ontbinding van de huur — en de rechter oordeelde dat de gemeente haar (bestuursrechtelijke) handhavingsinstrumenten feitelijk had ingezet om een privaatrechtelijk, aan het huurrecht gerelateerd doel te bereiken. Dat verdraagt zich niet met de zorgvuldigheid die van een overheid als contractspartij mag worden verwacht: een gemeente is niet zomaar een "gewone" verhuurder en moet haar bevoegdheden voor het doel gebruiken waarvoor ze zijn gegeven.

Wat betekent dit voor de praktijk?
Voor huurders van gemeentelijk vastgoed is dit een nuttig verweer: een gemeente die als verhuurder ontbinding vordert op basis van tekortkomingen die eigenlijk thuishoren in het bestuursrechtelijke handhavingsspoor, kan tegen de grenzen van behoorlijk bestuur aanlopen. Voor gemeenten zelf is het een waarschuwing om privaatrechtelijke en publiekrechtelijke petten gescheiden te houden, en ontbinding alleen te vorderen bij tekortkomingen die dat middel ook daadwerkelijk rechtvaardigen.

Kortom
Ook als verhuurder blijft een gemeente gebonden aan de algemene beginselen van behoorlijk bestuur. Huur je van, of verhuur je aan, een gemeente en speelt een vergelijkbare discussie? Neem gerust contact met ons op.