Twee jaar Wkb: waar loopt de bouwpraktijk nog tegenaan?

Sinds 1 januari 2024 is de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) de nieuwe realiteit voor een groot deel van de bouwpraktijk. Op 12 juni 2026 publiceerde Volkshuisvesting Nederland de tweede monitoring van het stelsel - en het beeld dat daaruit oprijst is dat van een systeem dat volwassen begint te worden, maar nog bepaald niet soepel loopt.

De cijfers laten groei zien
Waar in 2024 nog maar 33 projecten het volledige Wkb-traject doorliepen, waren dat er in 2025 al 1.130. In totaal werden sinds de invoering 7.053 bouwmeldingen ingediend, waarvan 5.118 alleen al in 2025. Het aantal actieve kwaliteitsborgers groeit mee, en alle instrumenten uit het stelsel worden inmiddels daadwerkelijk gebruikt. Voor bouwbedrijven die de Wkb nog als iets "nieuws en onzekers" ervaren: de praktijk is inmiddels volop aan de slag.

Maar de knelpunten zijn hardnekkig
Tegelijk signaleert het rapport stevige frictie. Rollen en verantwoordelijkheden tussen aannemer, kwaliteitsborger en bevoegd gezag blijken in de praktijk nog onvoldoende scherp afgebakend. De kwaliteit en volledigheid van bouwmeldingen wisselt sterk - en juist gemeenten en de brandweer reageren kritisch op wat er wordt aangeleverd. Voor kleinere bouwbedrijven wordt de administratieve belasting van het stelsel als zwaar ervaren: het dossier dat je als aannemer moet opbouwen en onderhouden, is een substantiële extra inspanning naast de bouw zelf.

Wat betekent "nog te vroeg voor conclusies"?
De onderzoekers benadrukken expliciet dat het nog te vroeg is om definitieve conclusies te trekken over de werking van het stelsel. Dat is geen vrijblijvende disclaimer: het betekent dat de spelregels - en de verwachtingen van gemeenten en kwaliteitsborgers - de komende tijd nog kunnen verschuiven. Er wordt gewerkt aan een werkprogramma gericht op verduidelijking van processen en lastenverlichting, en er is inmiddels een Meldpunt Wkb geopend waar praktijkproblemen kunnen worden gesignaleerd.

Wat betekent dit voor bouwbedrijven en opdrachtgevers?
Voor aannemers is de boodschap: een onvolledige of te laat ingediende bouwmelding is niet langer een theoretisch risico, maar een praktijkprobleem waarop gemeenten en brandweer kritisch reageren. Zorg dat je dossiervorming - het bouwdossier, de rol van de kwaliteitsborger, de verdeling van aansprakelijkheid na oplevering onder het aangepaste artikel 7:758 lid 4 BW - op orde is vóórdat je een project start. Voor projectontwikkelaars en gemeenten die opdrachtgever zijn, is dit het moment om in de contractering met de aannemer scherp vast te leggen wie welk deel van het Wkb-traject voor zijn rekening neemt, juist omdat de praktijk nog in ontwikkeling is.

Kortom
De Wkb werkt, in de zin dat het stelsel in twee jaar van een handvol pilotprojecten naar duizenden bouwmeldingen is gegroeid - maar de knelpunten rond rollen, kwaliteit van meldingen en administratieve last zijn reëel en nog niet opgelost. Wacht niet tot een gemeente of kwaliteitsborger je daarop aanspreekt. Neem gerust contact met ons op.